Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Αναμνήσεις του βουνού και του κάμπου…. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Αναμνήσεις του βουνού και του κάμπου…. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Δευτέρα, 21 Σεπτεμβρίου 2009

Θέρος, τρύγος, πόλεμος…





Μέρες τρύγου - μέρες χαράς...






Εδώ, από μιά παλαιά οικογενειακή φωτογραφία στο ληνό του πατέρα…
( Σιγά μη μας φάει και καμιά σφήκα…)


Θα βγάλουμε μούστο, θα φτιάξουμε κρασί, αλλά θα φτιάξουμε και καμιά μουσταλευριά, καθώς καί γνήσια, καθαρά, και ατόφια…μουστουκούλουρου !

Ποιά λέξη έχει τά πέντε «Ού…» ( εκτός από εκείνα τά «ού…ούυυ»-- γιούχου, των πολιτικών συγκεντρώσεων ! ).

Την αναφέραμε παραπάνω.
.. ( μουστουκούλουρου ! )

===================

Ο ΤΡΥΓΟΣ ΣΤΗΝ ΑΤΤΙΚΗ...

Αφορμή στάθηκε η εποχή του τρυγητού, αλλά και η πρωτοβουλία της Ενωσης Οινοπαραγωγών Αμπελώνα Αττικής (ΕΝ.Ο.Α.Α.) να μετατρέψει τη διαδικασία σε γιορτή φέρνοντας τους «εραστές» του κρασιού κοντά στον δημιουργό τους.

Ετσι, όλα τα οινοποιεία - μέλη της Ενωσης, άνοιξαν χθες Κυριακή τις πόρτες τους και υποδέχθηκαν παλιούς και νέους λάτρεις του κρασιού.


===============




Εκατοντάδες επισκέπτες βρέθηκαν σε αμπελώνες και οινοποιεία, παρακολούθησαν τη μετατροπή του σταφυλιού, από πρώτη ύλη σε μούστο, και στη συνέχεια σε κρασί, γεύτηκαν τις ποικιλίες της Αττικής και φυσικά μουσταλευριά.
Μαζί και εμείς...

Πρώτος προορισμός, ο βιολογικός αμπελώνας της οικογένειας Γεώργα: ο Δημήτρης και η Μαρία Γεώργα μας γνέφουν από μακριά καθώς πλησιάζουμε τον αμπελώνα τους, στα Σπάτα. Ο ουρανός είναι καθαρός και ο φόβος για βροχή εξανεμίζεται γρήγορα. Ευτυχώς...

Θα τρυγήσουμε ανενόχλητοι. «Θα πιάσουμε χώμα, θα λερώσουμε τα νύχια μας με μούστο», μας λέει η κ. Μαρία.


Οι επισκέπτες μαζεύονται σταδιακά και η πρώτη ομάδα οδεύει στον αμπελώνα. Ο κ. Δημήτρης μας διηγείται την οικογενειακή του παράδοση -αμπέλια από πάππου προς πάππον- και μας συστήνει τον «κ. Αμπέλη».

«Από εδώ είναι τα χέρια του (τα κλαδιά)», μας λέει και μας παροτρύνει να ξεκινήσουμε: «Τα κοφίνια βρίσκονται μπροστά, το ίδιο και τα μαχαίρια, ας τρυγήσουμε!».

Ο Μάριος, που θα πάει στο προνήπιο, κάνει την αρχή με βοηθό την κ. Μαρία Γεώργα. Επειτα, αράδα, μικροί - μεγάλοι, ξαμολιόμαστε στον αμπελώνα και τρυγούμε τσαμπί το τσαμπί. Με το χέρι, ρώγα, τη ρώγα. Ο κ. Νίκος με τη γυναίκα του. Ηρθαν, όπως μας λένε, από την επαρχία για λίγες μέρες και όταν έμαθαν για την ημέρα του τρύγου δεν δίστασαν.

«Αγαπάμε τη φύση και το κρασί και θέλαμε να το ζήσουμε». Το ίδιο και η παρέα των τριαντάρηδων οι οποίοι έμαθαν από το Διαδίκτυο για τη σημερινή ημέρα (σ.σ. χθεσινή) και το συνδύασαν με εκδρομή.

Σκύβουμε ευλαβικά μπροστά σε κάθε φυτό. Με φροντίδα κόβουμε τα τσαμπιά, και με προσοχή, για να μη λαβώσουμε τα κλαδιά του. Τα κοφίνια γεμίζουν και τα μεταφέρουμε αργά αργά στα μεγάλα τελάρα. Δεν λείπουν τα... τσιμπήματα. Ολοι μας γευτήκαμε το καθαρό σταφύλι. Αλλοι κρυφά, άλλοι φανερά...

Η ομάδα μεγαλώνει καθώς νέος κόσμος προστίθεται στην παρέα. Τουρίστες από την Αμερική βρέθηκαν στην Ελλάδα για λίγες μέρες και σήμερα... μαζεύουν σταφύλια!

Νιώθουν ξαφνιασμένοι και συνάμα εντυπωσιασμένοι απ' όλη τη διαδικασία. Ο τρύγος τους συνεπαίρνει ενώ το ντέφι μετατρέπει τη διαδικασία σε γιορτή.

«Μα για μας είναι γιορτή σήμερα. Υπηρετούμε το αμπέλι μας ένα χρόνο και σήμερα μας δίνει τους καρπούς του. Είναι σαν τη στιγμή που το παιδί σου, μετά από κόπους ετών, επιτυγχάνει το στόχο του. Τέτοια είναι η χαρά μας», μας λέει ο κ. Δημήτρης Γεώργας καθώς απολαμβάνουμε σταφυλολιχουδιές.

Οι νέοι επισκέπτες αδημονούν να τρυγήσουν, όμως και ο χρόνος είναι περιορισμένος. «Ολο το χρόνο δεχόμαστε επισκέπτες που μας τηλεφωνούν και μας ζητούν να έρθουν. Μια βόλτα στο χωράφι σε ηρεμεί, σου φτιάχνει τη μέρα», μας λένε αποχαιρετώντας μας.

Και μετά τη συγκομιδή τι;

Μούστος, ζύμωση και κρασί!

enet.gr

===========================

Ο ΤΡΥΓΟΣ ΧΩΡΙΣ ΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ...

Όλοι οι χωρικοί περιμένανε με ανυπομονησία τον ερχομό ή το τέλος (ανάλογα: πεδινά ή ορεινά) του καλοκαιριού, που θα ωρίμαζαν τα σταφύλια.










Μαύρο μυρωδάτο σταφύλι πού θα βγάλει καί μπρούσκο - μαύρο κρασί !







Οι μέρες του τρύγου ήταν ημέρες χαράς. Όπου να γύριζες το κεφάλι σου, τις ημέρες εκείνες θα έβλεπες παντού κόσμο να τρυγάει. Ακονισμένα τα κλαδευτήρια για να κάνουν καλά τη δουλειά τους.

Οι σωστοί τρυγητές, όταν έκοβαν το σταφύλι και πριν το ρίξουν στο κοφίνι, το έλεγχαν καλά και αφαιρούσαν τυχόν ξερές ρόγες. Οι συγγενικές οικογένειες συνεργάζονταν κι αλληλοβοηθούνταν, για να τελειώνουν μια ώρα γρηγορότερα.


Μετά την ολοκλήρωση του τρύγου, μπαίναμε στο ληνό (πατητήρι), για να πατήσουμε τα σταφύλια. Το δάπεδο του ληνού ήταν λίγο κατηφορικό, για φεύγει ευκολότερα ο μούστος και να πέφτει από μια μεγάλη τρύπα στο πολέμι (ένα αβαθές πηγάδι, το πολύ 4 μέτρα, με ολοστρόγγυλο άνοιγμα και με καθολική επάλειψη από τσιμέντο.

Στο κέντρο του πάτου του είχε ένα βαθούλωμα γύρω στα 20 εκατοστά. Εκεί μέσα έμπαινε εύκολα η μπότσα και δεν άφηνε καθόλου υπόλοιπο μούστου στο πολέμι. Στο σπίτι, τα καδιά τα άδειαζαν στα "πατήρια" ή σε μεγάλες κάδες -κατασκευασμένες από ξύλο βελανιδιάς, καστανιάς ή πεύκου, από ειδικούς βαρελοποιούς.



Μόλις τελείωνε το πάτημα, άρχιζε το στροφίλιασμα των υπολειμμάτων των πατημένων σταφυλιών. Τα κατάλοιπα των σταφυλιών κράταγαν πολύ μούστο και γι' αυτό πέρναγαν απ' αυτή τη δοκιμασία. Τα έβαζαν τμηματικά στη στροφιλιά ( λεγόμενη καί στρίγκλα ).

Ήταν μια ειδική μηχανή για αυτή τη δουλειά, που λειτουργούσε ως εξής: τη γεμίζανε με τα πατημένα, πολτοποιημένα σταφύλια και μ' έναν απλό μηχανισμό την κλείνανε με ένα βαρύ μαντεμένιο καπάκι.

Στη συνέχεια με έναν σιδερένιο μοχλό, σφίγγανε τη στροφιλιά και χυνόταν από τα πλάγια ο μούστος. Όταν έβλεπαν ότι σταμάταγε τελείως να βγαίνει μούστος, τότε τα κατάλοιπα, τα τσίπουρα τα έβαζαν στην άκρη.

Προηγουμένως είχαν καθαρίσει καλά τα καδιά, τις κάδες, τα κρασοβάρελα και τα είχαν γεμίσει με νερό για να "φουσκώσει" το ξύλο και να κλείσουν τυχόν χαραμάδες. Οι μερακλήδες μάλιστα απολύμαιναν με θειάφι τα βαρέλια τους, τα έπλεναν και τα έτριβαν με κλαδιά μυρσινιάς για να αποκτήσουν το άρωμά της.


Τα βαρέλια επίσης που κατά την προηγούμενη χρονιά το κρασί τους είχε ξινίσει, τα έβαζαν στο εσωτερικό τους φωτιά με "σπίρτο" και στη συνέχεια έτριβαν το κάρβουνο, για να μην ξινίσει και το καινούργιο τους κρασί.

Στη μεταφορά του μούστου τον πρώτο λόγο τον είχαν οι αγωγιάτες. Αυτοί είχαν στη δούλεψή τους γερά ζώα, άλογα ή μουλάρια, γιατί τα φορτώνανε πολύ. Ο μούστος έπρεπε να μεταφερθεί, όταν ήταν έτοιμος, γιατί αν έμενε πολύ άρχιζε να βράζει. Σε πολλά μέρη της πατρίδας μας, οι αγωγιάτες περιφέρονταν, περιμένοντας να κληθούν για κάποια μεταφορά τέτοια ή παρόμοια.


Από την πρώτη κιόλας μέρα οι νοικοκυραίοι "κρασοτραβούσαν" ένα μέρος του μούστου -το εύστοχα επονομαζόμενο "πατατράβα"- για να φτιάξουν το κοκκινέλι και τη ρετσίνα.

Τον μούστο αυτόν τον έβαζαν σε καδιά και τον άφηναν μέχρι να κατασταλάξει. Στη συνέχεια τον έβαζαν μέσα σε βαρέλια και σ' αυτά που προόριζαν για ρετσίνα έβαζαν και την ανάλογη ποσότητα ρετσίνης πεύκου.


Τα πώματα των βαρελιών αυτών τα άφηναν για αρκετές μέρες μισάνοιχτα -το κρασί βράζει για σαράντα μέρες περίπου- στη συνέχεια τα έκλειναν αεροστεγώς και το μεν κοκκινέλι μπορούσαν να το καταναλώνουν αμέσως τη δε ρετσίνα την άνοιγαν μόνον κατά την περίοδο των Χριστουγέννων.

Τα υπόλοιπα σταφύλια που έμεναν στις κάδες ή στα πατήρια, οι νοικοκυραίοι συνέχιζαν να τα πατούν πρωί και βράδυ για οκτώ περίπου ημέρες. Την τελευταία μέρα άφηναν τον μούστο να κατασταλάξει και στη συνέχεια κρασοτραβούσαν.


Άνοιγαν τον πείρο, έβαζαν στην τρύπα σμιριά για να στραγγίζει το κρασί που το συγκέντρωναν μέσα σε μπακιρένια καζάνια. Από εκεί το έβαζαν σε ειδικά κρασοβάρελα και, όπως προηγουμένως, άφηναν την τρύπα μισάνοιχτη, μέχρι να σταματήσει η βράση του κρασιού, ενώ για λίγες μέρες έβγαζαν από λίγο κρασί, για να μην ξινίσει ολόκληρο το βαρέλι.

Το κρασί αυτό ήταν το μπρούσκο ή μαύρο και με τέτοιο ήταν γεμάτα τα βαρέλια στα κατώια όλων των σπιτιών, εκείνα τα χρόνια.

Οι έμπειροι νοικοκυραίοι, επειδή γνώριζαν την ευαισθησία του κρασιού, φρόντιζαν ώστε οι αποθήκες τους να μην έχουν καθόλου σχεδόν φως -δεν έκαναν παράθυρα ή τα κατασκεύαζαν πολύ μικρά, να είναι καθαρές και γενικά πρόσεχαν κάθε λεπτομέρεια, αφού γνώριζαν για παράδειγμα ότι με την ύπαρξη και μόνο, στον ίδιο χώρο, ενός δοχείου με ξίδι, υπήρχε ο κίνδυνος να ξινίσουν όλα τα κρασιά της αποθήκης.


Μετά τα αλλεπάλληλα κρασοτραβήγματα, τα υπολείμματα των σταφυλιών -τα "τσίπ'ρα" όπως τα έλεγαν- τα σκέπαζαν μέσα στις κάδες με σμιριές για να μην ξεθυμαίνει το σπίρτο για ένα μήνα περίπου. Μετά τα μετέφεραν με τα καδιά στα καζάνια, όπου τα "τσιπ'ρόβραζαν".

Η μέτρηση του μούστου γινόταν με τη μπότσα, που χώραγε 3 οκάδες. Η μπότσα ήταν μαντεμένια για να είναι βαριά και να βουλιάζει εύκολα μέσα στο μούστο και να γεμίζει. Μετράγανε μια-μια τις μπότσες, όταν τις άδειαζαν στα ασκιά.

Το πάτημα των σταφυλιών ήταν σκέτο πανηγύρι και για τον παιδόκοσμο. Μπαίνανε μέσα στο ληνό και διαγωνίζονταν μεταξύ τους.

users.sch.gr/vaxtsavanis/page48.html